GPT-6 چیست؟ معرفی Astra، Sol، Terra و Luna و تفاوت آن‌ها

OpenAI دیگر فقط یک مدل «GPT» ندارد. نسل جدید با نام GPT-6 یک خانوادهٔ چهارعضوی است: GPT-6 Astra، GPT-6.1 Sol، GPT-6.1 Terra و GPT-6 Luna. اسم‌ها شبیه هم نیستند و قیمت‌ها از ۰.۱ تا ۵۰ دلار برای هر میلیون توکن فرق می‌کنند؛ پس انتخاب اشتباه می‌تواند یا پول زیادی هدر بدهد یا کیفیت کار را پایین بیاورد.

در این راهنما هر چهار مدل را از نظر کاربرد، هوش، قیمت، سرعت و قابلیت‌های فنی معرفی می‌کنیم و در آخر می‌گوییم برای هر کار کدام را انتخاب کنید. اگر با نسل قبلی آشنا هستید، مقالهٔ GPT-5 و تفاوت آن با GPT-4 نقطهٔ شروع خوبی برای دیدن مسیر تکامل این مدل‌هاست.

آخرین به‌روزرسانی: ۵ آبان ۱۴۰۵ — مشخصات و قیمت‌ها از مستندات رسمی OpenAI و امتیازها از Artificial Analysis برداشته شده‌اند.

خانوادهٔ GPT-6 چیست؟

OpenAI در راهنمای «Using GPT-6» این چهار مدل را این‌طور دسته‌بندی کرده است:

• GPT-6 Astra — بالاترین هوش: برای سخت‌ترین کارهای استدلال، کدنویسی و کار حرفه‌ای.
• GPT-6.1 Sol — تعادل سرعت، هزینه و هوش: عملکرد نزدیک به Astra برای کارهای پیچیده با هزینهٔ کمتر.
• GPT-6.1 Terra — سریع و کارآمد: برای استدلال تصویری، کار دقیق با کامپیوتر و نوشتن روان و طبیعی.
• GPT-6 Luna — سریع‌ترین و به‌صرفه‌ترین: عملکرد قوی برای کارهای متمرکز و پرحجم.

همهٔ این مدل‌ها ورودی متن و تصویر می‌گیرند و خروجی متنی می‌دهند، پنجرهٔ کانتکست ۱٬۰۵۰٬۰۰۰ توکنی (با حداکثر ۹۲۲ هزار توکن ورودی) دارند و تا ۱۲۸ هزار توکن خروجی تولید می‌کنند.

معرفی تک‌تک مدل‌ها

GPT-6 Astra؛ قوی‌ترین مدل OpenAI

OpenAI در راهنمای خود Astra را «باهوش‌ترین مدل تا امروز» با عملکرد پیشرو در کار با کامپیوتر، مرورگر، مهندسی نرم‌افزار، علم و کار حرفه‌ای معرفی می‌کند که می‌تواند گردش‌کارهای چندمرحله‌ای را بین کد، مرورگر و نرم‌افزارهای حرفه‌ای انجام دهد. سطح تلاش استدلال آن از low تا max قابل تنظیم است و تاریخ قطع دانش آن ۳۰ آوریل ۲۰۲۶ است. همهٔ کاربران Astra به حالت Fast و حالت جدید Ultrafast هم دسترسی دارند. مقایسهٔ مستقیم آن با رقیب اصلی‌اش را در راهنمای مدل‌های Claude و رتبه‌بندی مدل‌ها ببینید.

GPT-6.1 Sol؛ تعادل قیمت و کیفیت

Sol طبق مستندات OpenAI «عملکردی نزدیک به Astra با هزینهٔ کمتر» برای کدنویسی پیچیده، کار با کامپیوتر و کار حرفه‌ای دارد. سطح تلاش آن low تا max است و پیش‌فرض آن medium است. قیمتش یک‌پنجم Astra است. اگر قبلاً از مدل قدیمی‌تر gpt-6-sol استفاده می‌کردید، OpenAI راهنمای مهاجرت به GPT-6.1 Sol را منتشر کرده است.

GPT-6.1 Terra؛ تصویر، کامپیوتر و نوشتن

OpenAI برای Terra مثال‌هایی مثل تطبیق عکس محصول با کاتالوگ، تفسیر نقشه‌های فنی، کار روی صفحهٔ نرم‌افزارها و نوشتن و ویرایش متن آورده است. Terra علاوه بر سطوح low تا max، حالت none (بدون استدلال) هم دارد و تاریخ قطع دانش آن ۱ ژوئن ۲۰۲۶ است که از بقیهٔ اعضای خانواده جدیدتر است.

GPT-6 Luna؛ ارزان و پرسرعت

Luna کارآمدترین مدل خانواده برای کارهای متمرکز و پرحجم است؛ برای مثال کارهایی مثل دسته‌بندی متن یا استخراج اطلاعات که حجم بالایی دارند. با قیمت ۰.۱ دلار برای هر میلیون توکن ورودی، یکی از ارزان‌ترین مدل‌های بازار است. برای مقایسه با مدل‌های ارزان دیگر، ارزان‌ترین مدل‌های هوش مصنوعی را ببینید.

مقایسهٔ هوش: Artificial Analysis چه می‌گوید؟

فاصلهٔ Astra و Sol در سطح Max کمتر از یک واحد است، اما فاصلهٔ Sol تا Terra و به‌خصوص تا Luna قابل توجه است. همچنین می‌بینید که سطح تلاش چقدر مهم است: Terra در حالت بدون استدلال ۳۳.۵ و در سطح Max ۴۸.۱ امتیاز می‌گیرد. برای درک بهتر سطح تلاش، راهنمای مدل‌های استدلالی را بخوانید.

قیمت API و هزینهٔ واقعی هر کار

چند نکتهٔ مهم دربارهٔ قیمت‌ها از مستندات OpenAI:

• در Astra، پرامپت‌های بیشتر از ۲۷۲ هزار توکن برای کل درخواست با ۲ برابر قیمت ورودی و ۱.۵ برابر قیمت خروجی حساب می‌شوند.
• حالت‌های Batch و Flex حدود ۵۰٪ ارزان‌ترند؛ مناسب کارهایی که فوریت ندارند.
• حالت Fast (نام جدید Priority) سریع‌تر اما ۲ برابر گران‌تر است.
• پردازش در منطقهٔ جغرافیایی مشخص (Regional processing) حدود ۱۰٪ هزینه اضافه دارد.

هزینهٔ واقعی فقط به قیمت توکن بستگی ندارد؛ مدل‌ها در سطح تلاش بالاتر توکن بیشتری مصرف می‌کنند. طبق Artificial Analysis، هزینهٔ هر تسک Astra در سطح Max حدود ۳.۲۶ دلار است، درحالی‌که Sol در همان سطح ۰.۷۲ دلار و در سطح Medium فقط ۰.۲۱ دلار هزینه دارد. Luna در سطح Medium حدود ۰.۰۱۷ دلار برای هر تسک خرج می‌کند. برای محاسبهٔ هزینهٔ پروژهٔ خودتان، راهنمای قیمت API هوش مصنوعی را ببینید.

سرعت و قابلیت‌های فنی

در داده‌های Artificial Analysis، Luna با حدود ۱۲۱ تا ۱۲۷ توکن بر ثانیه سریع‌ترین عضو خانواده است و Terra حدود ۹۱ توکن بر ثانیه تولید می‌کند. در حالت بدون استدلال، زمان رسیدن اولین توکن پاسخ برای Luna حدود ۰.۹۱ ثانیه و برای Terra حدود ۱.۲۷ ثانیه است؛ یعنی برای چت‌بات‌هایی که پاسخ فوری لازم دارند مناسب‌اند. Astra در سطح Max حدود ۶۸ توکن بر ثانیه دارد.

از نظر فنی، OpenAI این قابلیت‌ها را برای نسل GPT-6 معرفی کرده است:

• Responses API: برای فراخوانی ابزار (tool calling) در Astra، Sol و Terra لازم است.
• فراخوانی ناهمگام ابزار (async tool calling) و هدایت مدل در میانهٔ کار (mid-turn steering) برای کارهای ایجنتی طولانی.
• configuration_update: بالا یا پایین بردن سطح تلاش استدلال در میانهٔ گفتگو، بدون از دست رفتن کش پرامپت.

اگر می‌خواهید این مدل‌ها را به سایت یا اپ خود وصل کنید، مقالهٔ اتصال سرویس‌های سایت با API و برای ساخت ایجنت، معرفی ایجنت‌های هوش مصنوعی را بخوانید.

کدام مدل GPT-6 را انتخاب کنیم؟

یک روش عملی: کار را با Sol در سطح Medium شروع کنید، اگر کیفیت کافی نبود به سطح بالاتر یا Astra بروید و اگر کار ساده بود به Terra یا Luna پایین بیایید. برای مقایسهٔ GPT-6 با مدل‌های رقیب در کارهای مختلف، بهترین هوش مصنوعی برای هر کار را ببینید.

سؤالات متداول

GPT-6 چند مدل دارد؟

خانوادهٔ GPT-6 در API چهار مدل اصلی دارد: GPT-6 Astra، GPT-6.1 Sol، GPT-6.1 Terra و GPT-6 Luna.

قوی‌ترین مدل GPT-6 کدام است؟

GPT-6 Astra؛ OpenAI آن را توانمندترین مدل خود برای سخت‌ترین کارها می‌داند و در شاخص هوش Artificial Analysis در سطح Max امتیاز ۵۲.۷ دارد.

قیمت GPT-6 Sol چقدر است؟

GPT-6.1 Sol برای هر میلیون توکن ۲ دلار ورودی، ۰.۱ دلار ورودی کش‌شده و ۱۰ دلار خروجی هزینه دارد.

ارزان‌ترین مدل GPT-6 کدام است؟

GPT-6 Luna با ۰.۱ دلار ورودی و ۰.۵ دلار خروجی برای هر میلیون توکن، ارزان‌ترین و سریع‌ترین عضو خانواده است.

کانتکست مدل‌های GPT-6 چقدر است؟

هر چهار مدل پنجرهٔ کانتکست ۱٬۰۵۰٬۰۰۰ توکنی با حداکثر ۹۲۲ هزار توکن ورودی و ۱۲۸ هزار توکن خروجی دارند.

منابع و مراجع