آموزش Claude Code برای مبتدی‌ها؛ از نصب تا اولین پروژه

Claude Code ابزار کدنویسی ایجنتی شرکت Anthropic است. برخلاف چت‌بات‌ها که فقط کد پیشنهاد می‌دهند، Claude Code کل پروژهٔ شما را می‌خواند، فایل‌ها را ویرایش می‌کند، دستور اجرا می‌کند، تست می‌گیرد و حتی کامیت می‌سازد. شما به زبان ساده می‌گویید چه می‌خواهید و او کار را انجام می‌دهد؛ البته با تأیید شما.

در این آموزش Claude Code از صفر شروع می‌کنیم: نصب روی ویندوز، مک و لینوکس، اولین ورود، کار با یک پروژهٔ واقعی، فایل CLAUDE.md، دستورات مهم، هزینه‌ها و پرامپت‌های کاربردی. اگر هنوز نمی‌دانید کدام ابزار کدنویسی برایتان مناسب است، مقایسهٔ بهترین هوش مصنوعی‌ها برای برنامه‌نویسی را ببینید.

آخرین به‌روزرسانی: ۴ آبان ۱۴۰۵ — دستورات و هزینه‌ها از مستندات رسمی Claude Code (code.claude.com) بررسی شده‌اند.

Claude Code چیست؟

طبق مستندات رسمی، Claude Code «یک ابزار کدنویسی ایجنتی است که کدبیس شما را می‌خواند، فایل‌ها را ویرایش می‌کند، دستور اجرا می‌کند و با ابزارهای توسعهٔ شما یکپارچه می‌شود». یعنی به‌جای کپی و پیست کد بین چت و ویرایشگر، خود ایجنت در پروژه کار می‌کند.

Claude Code روی چند محیط اجرا می‌شود:

• ترمینال (CLI): کامل‌ترین نسخه؛ همهٔ کارها از خط فرمان.
• افزونهٔ VS Code و JetBrains: نمایش تغییرات به‌صورت diff درون ویرایشگر و اشاره به فایل‌ها با @.
• اپ دسکتاپ و نسخهٔ وب: برای کسانی که با ترمینال راحت نیستند یا می‌خواهند کار را روی سرورهای ابری اجرا کنند.

Claude Code از مدل‌های Claude استفاده می‌کند. اگر می‌خواهید بدانید Opus، Sonnet و Haiku چه فرقی دارند و کدام برای کدنویسی بهتر است، راهنمای انتخاب مدل‌های Claude را بخوانید.

پیش‌نیازها و هزینهٔ دسترسی

Claude Code رایگان نیست. بیشتر نسخه‌های آن به اشتراک Claude یا حساب Anthropic Console (پرداخت به ازای مصرف API) نیاز دارند. طبق صفحهٔ قیمت‌گذاری Claude، پلن رایگان شامل Claude Code نیست و از پلن Pro (۱۷ دلار در ماه با پرداخت سالانه یا ۲۰ دلار ماهانه) به بالا در دسترس است. نسخهٔ ترمینال، VS Code و JetBrains از ارائه‌دهندگان ثالث (مثل Amazon Bedrock) هم پشتیبانی می‌کنند.

نصب در ویندوز، مک و لینوکس

روش پیشنهادی رسمی «نصب بومی» (Native Install) است که خودش در پس‌زمینه به‌روز می‌شود. ترمینال را باز کنید و دستور مخصوص سیستم‌عاملتان را اجرا کنید:

macOS، لینوکس و WSL:

curl -fsSL https://claude.ai/install.sh | bash

ویندوز (PowerShell):

irm https://claude.ai/install.ps1 | iex

ویندوز (CMD):

curl -fsSL https://claude.ai/install.cmd -o install.cmd && install.cmd && del install.cmd

بعد از نصب، یک پنجرهٔ ترمینال جدید باز کنید و claude --version را بزنید. اگر شمارهٔ نسخه نمایش داده شد، نصب درست انجام شده است. اگر پیام «claude پیدا نشد» گرفتید، مسیر نصب هنوز در PATH نیست و باید بخش Troubleshoot مستندات را ببینید.

• نکتهٔ ویندوز: نصب Git for Windows توصیه می‌شود تا Claude Code بتواند از ابزار Bash استفاده کند؛ اگر نصب نباشد، از PowerShell استفاده می‌کند. در WSL به آن نیازی نیست.
• تشخیص PowerShell از CMD: در PowerShell ابتدای خط PS C:\ نوشته شده و در CMD فقط C:\.
• روش‌های دیگر: در مک با Homebrew (brew install --cask claude-code) و در ویندوز با WinGet (winget install Anthropic.ClaudeCode). این دو روش خودکار به‌روز نمی‌شوند و باید دستی upgrade کنید.

اولین ورود و اتصال به پروژه

وارد پوشهٔ پروژه شوید و Claude Code را اجرا کنید:

cd your-project
claude

در اولین اجرا از شما می‌خواهد وارد حساب Claude یا Console شوید. مرورگر باز می‌شود و بعد از ورود، به ترمینال برمی‌گردید. از این لحظه Claude Code به فایل‌های همین پوشه دسترسی دارد.

برای شروع بهتر است اول از او بخواهید پروژه را توضیح دهد، بدون اینکه چیزی را تغییر دهد. مثلاً بنویسید:

این پروژه چه کار می‌کند؟ ساختار پوشه‌ها و فایل‌های اصلی را توضیح بده.

Claude Code فایل‌ها را می‌خواند و یک خلاصه می‌دهد. هر وقت بخواهد فایلی را تغییر دهد یا دستوری اجرا کند، از شما اجازه می‌گیرد. با Shift+Tab می‌توانید بین حالت‌های مجوز جابه‌جا شوید؛ از جمله Plan Mode که در آن Claude فقط برنامه می‌ریزد و هیچ فایلی را تغییر نمی‌دهد.

چرخهٔ کار پیشنهادی

1. کاوش: اول بخواهید کد مرتبط را بخواند و توضیح دهد.
2. برنامه: در Plan Mode از او بخواهید نقشهٔ تغییر را بنویسد و آن را بازبینی کنید.
3. کدنویسی: تغییر را در گام‌های کوچک و مشخص انجام دهد.
4. تست: تست‌ها را اجرا کند و خطاها را رفع کند.
5. کامیت: یک پیام کامیت توصیفی بنویسد و تغییرات را ثبت کند.

اگر وسط کار دیدید مسیر اشتباه است، با Esc متوقفش کنید. بین کارهای نامرتبط /clear بزنید تا کانتکست قبلی مزاحم نشود، و در گفت‌وگوهای طولانی از /compact برای فشرده‌سازی استفاده کنید.

فایل CLAUDE.md: حافظهٔ پروژه

Claude Code هر جلسه را با کانتکست خالی شروع می‌کند. برای اینکه هر بار مجبور نباشید قواعد پروژه را توضیح دهید، فایلی به نام CLAUDE.md بسازید. طبق مستندات، این فایل در شروع هر جلسه خوانده می‌شود. ساده‌ترین راه، اجرای دستور /init است که یک CLAUDE.md اولیه بر اساس پروژه می‌سازد.

چند توصیهٔ رسمی برای نوشتن CLAUDE.md:

• آن را کوتاه نگه دارید؛ هدف کمتر از ۲۰۰ خط است. فایل طولانی کانتکست بیشتری مصرف می‌کند و رعایتش کمتر می‌شود.
• دستورات مشخص بنویسید؛ مثلاً «برای تست npm test را اجرا کن» بهتر از «کد را تست کن» است.
• می‌توانید با @path فایل‌های دیگر را import کنید؛ اگر پروژه فایل AGENTS.md دارد، آن را هم می‌توانید وارد کنید.
• با /memory فایل‌های حافظهٔ بارگذاری‌شده را ببینید و حافظهٔ خودکار را مدیریت کنید.

نمونهٔ یک CLAUDE.md ساده:

# Project: shop-api
- Stack: Node.js 22, Express, PostgreSQL
- Run tests: npm test
- Lint: npm run lint (must pass before commit)
- Use TypeScript strict mode; no "any"
- API routes live in src/routes/, one file per resource

دستورات و میانبرهای مهم

دستور /mcp به شما اجازه می‌دهد Claude Code را به ابزارهای بیرونی مثل GitHub، دیتابیس یا Figma وصل کنید. اگر نمی‌دانید MCP چیست، مقالهٔ MCP چیست؟ را بخوانید.

هزینهٔ واقعی Claude Code

هزینه به روش استفاده بستگی دارد. اگر اشتراک Pro یا Max دارید، مصرف از سهمیهٔ اشتراک کم می‌شود. اگر با حساب Console و API کار می‌کنید، به ازای توکن پول می‌دهید. مستندات رسمی می‌گوید در استقرارهای سازمانی، میانگین هزینه حدود ۱۳ دلار برای هر توسعه‌دهنده در هر روز کاری فعال و ۱۵۰ تا ۲۵۰ دلار در ماه است و برای ۹۰٪ کاربران زیر ۳۰ دلار در روز فعال باقی می‌ماند.

برای کاهش هزینه: بین کارها /clear بزنید، برای کارهای ساده مدل سبک‌تر انتخاب کنید و CLAUDE.md را کوتاه نگه دارید. مقایسهٔ قیمت مدل‌ها را در راهنمای قیمت API هوش مصنوعی ببینید.

پرامپت‌های کاربردی برای شروع

• رفع باگ: «وقتی کاربر با ایمیل خالی ثبت‌نام می‌کند، خطای 500 می‌گیریم. علت را پیدا کن، تستی بنویس که خطا را بازتولید کند و بعد درستش کن.»
• نوشتن تست: «برای تابع‌های فایل src/utils/price.ts تست واحد بنویس و حالت‌های مرزی را پوشش بده.»
• ریفکتور: «این فایل ۸۰۰ خطی را به چند ماژول کوچک‌تر تقسیم کن، بدون تغییر رفتار. اول برنامه‌ات را بگو.»
• یادگیری کدبیس: «جریان احراز هویت در این پروژه از کجا شروع می‌شود و چه فایل‌هایی درگیرند؟»
• گیت: «تغییراتم را بررسی کن و یک پیام کامیت توصیفی بنویس.»

هرچه درخواست مشخص‌تر باشد، نتیجه بهتر است: فایل‌ها را نام ببرید، معیار موفقیت را بگویید و بخواهید اول برنامه بدهد. اگر می‌خواهید بدانید ابزارهای هوش مصنوعی چطور زمان رفع باگ را کم می‌کنند، نقش هوش مصنوعی در کاهش زمان دیباگ را بخوانید.

Claude Code یا Cursor؟

Cursor یک ویرایشگر کامل (فورک VS Code) با هوش مصنوعی داخلی است، در حالی که Claude Code یک ایجنت است که در ترمینال یا داخل ویرایشگر شما کار می‌کند. اگر به محیط گرافیکی عادت دارید، Cursor ساده‌تر است؛ اگر کارهای چندمرحله‌ای و خودکار می‌خواهید، Claude Code قوی‌تر عمل می‌کند. بسیاری از برنامه‌نویس‌ها هر دو را با هم استفاده می‌کنند. دربارهٔ Cursor در چرا Cursor بین برنامه‌نویس‌ها محبوب است و دربارهٔ سبک «وایب‌کدینگ» در وایب‌کدینگ چیست نوشته‌ایم.

اشتباهات رایج مبتدی‌ها

بیشتر ناامیدی‌های اولیه از Claude Code به چند اشتباه ساده برمی‌گردد که با کمی دقت قابل پیشگیری است:

• درخواست مبهم: «سایت را بهتر کن» نتیجهٔ قابل پیش‌بینی نمی‌دهد. بگویید کدام صفحه، چه مشکلی و چه نتیجه‌ای می‌خواهید.
• یک گفت‌وگوی بی‌پایان: اگر چند کار نامرتبط را در یک جلسه انجام دهید، کانتکست پر از اطلاعات بی‌ربط می‌شود و کیفیت پاسخ و هزینه هر دو بدتر می‌شوند. بین کارها /clear بزنید.
• تأیید چشم‌بسته: قبل از تأیید هر تغییر، diff را نگاه کنید؛ مخصوصاً وقتی دستوری قرار است فایل حذف کند یا روی سرور اجرا شود.
• کار بدون گیت: قبل از شروع، پروژه را در گیت کامیت کنید تا اگر نتیجه خوب نبود، به‌راحتی برگردید. دستور /rewind هم کمک می‌کند، اما جایگزین کنترل نسخه نیست.
• نداشتن تست: وقتی پروژه تست ندارد، Claude نمی‌تواند خودش درستی کار را بسنجد. از او بخواهید اول برای بخش حساس تست بنویسد.

سؤالات متداول

آیا Claude Code رایگان است؟

خیر. پلن رایگان Claude شامل Claude Code نیست. باید اشتراک Pro (۱۷ دلار ماهانه با پرداخت سالانه یا ۲۰ دلار ماهانه) یا بالاتر داشته باشید یا با حساب Anthropic Console به ازای مصرف API پرداخت کنید.

آیا Claude Code روی ویندوز کار می‌کند؟

بله. با دستور irm https://claude.ai/install.ps1 | iex در PowerShell یا با WinGet نصب می‌شود. نصب Git for Windows توصیه می‌شود؛ می‌توانید از WSL هم استفاده کنید.

فایل CLAUDE.md چیست؟

فایلی متنی در ریشهٔ پروژه که دستورات، قواعد و ساختار پروژه را برای Claude Code توضیح می‌دهد و در شروع هر جلسه خوانده می‌شود. با دستور /init ساخته می‌شود و بهتر است زیر ۲۰۰ خط باشد.

هزینهٔ استفاده از Claude Code چقدر است؟

طبق مستندات رسمی، در استقرارهای سازمانی میانگین هزینه حدود ۱۳ دلار برای هر توسعه‌دهنده در هر روز فعال و ۱۵۰ تا ۲۵۰ دلار در ماه است و برای ۹۰٪ کاربران زیر ۳۰ دلار در روز می‌ماند.

Claude Code بهتر است یا Cursor؟

هر دو کاربرد خودشان را دارند. Cursor یک ویرایشگر گرافیکی کامل است و Claude Code یک ایجنت قوی برای کارهای چندمرحله‌ای در ترمینال و IDE. بسیاری از برنامه‌نویس‌ها هر دو را با هم استفاده می‌کنند.

منابع و مراجع