هک شدن سایت، یک به‌روزرسانی ناموفق، حذف اشتباهی یک پوشه یا مشکل سرور هاست؛ هر کدام از این‌ها می‌تواند در چند دقیقه ماه‌ها کار را از بین ببرد. تنها چیزی که در این لحظه نجاتتان می‌دهد، یک نسخهٔ پشتیبان سالم و تازه است که بدانید چطور برش گردانید. با این حال، خیلی از سایت‌ها یا اصلاً بکاپ ندارند یا بکاپشان روی همان سروری است که از دست رفته.
در این آموزش یاد می‌گیرید یک بکاپ کامل وردپرس شامل چه چیزهایی است، چطور با افزونه، کنترل پنل هاست یا به‌صورت دستی بکاپ بگیرید، آن را کجا نگه دارید و مهم‌تر از همه، چطور سایت را بازگردانی کنید. این مقاله مکمل راهنمای امنیت و به‌روزرسانی وردپرس است؛ قبل از هر به‌روزرسانی، اول بکاپ.
آخرین به‌روزرسانی: ۱۱ آبان ۱۴۰۵ — روش‌ها از مستندات رسمی مدیریت پیشرفتهٔ وردپرس (developer.wordpress.org) و ویژگی‌ها و آمار نصب افزونه‌ها از صفحه‌های رسمی آن‌ها در مخزن وردپرس برداشته شده است.
⚡ پاسخ کوتاه
بکاپ کامل وردپرس دو بخش دارد: فایل‌ها (پوشهٔ wp-content، فایل wp-config.php و بقیهٔ فایل‌ها) و پایگاه داده (نوشته‌ها، برگه‌ها، تنظیمات و سفارش‌ها). ساده‌ترین روش، افزونه‌ای مثل UpdraftPlus است که بکاپ زمان‌بندی‌شده را مستقیم به گوگل درایو یا دراپ‌باکس می‌فرستد. همیشه دست‌کم سه نسخه در جاهای مختلف نگه دارید (قانون ۳-۲-۱)، قبل از هر به‌روزرسانی بکاپ بگیرید و هر چند وقت یک بار بازگردانی را روی یک نسخهٔ آزمایشی تست کنید.
📑 فهرست مطالب
مستندات رسمی وردپرس سایت را از دو جزء اصلی تشکیل‌شده می‌داند و یک بکاپ کامل باید هر دو را داشته باشد:
| جزء | شامل چه چیزی | چرا مهم است |
|---|---|---|
| پایگاه داده (Database) | نوشته‌ها، برگه‌ها، دیدگاه‌ها، کاربران، تنظیمات، سفارش‌ها و محصولات ووکامرس | همهٔ محتوای متنی و تنظیمات سایت اینجاست |
| پوشهٔ wp-content | تصاویر و فایل‌های آپلودشده، قالب‌ها و افزونه‌ها | تصاویر و ظاهر سایت بدون آن از دست می‌رود |
| فایل wp-config.php | اطلاعات اتصال به پایگاه داده و کلیدهای امنیتی | بدون آن سایت به دیتابیس وصل نمی‌شود |
| فایل‌های دیگر ریشه | مثل .htaccess و فایل‌های تأیید مالکیت | تنظیمات ریدایرکت و دسترسی‌ها |
یک اشتباه رایج این است که فقط از دیتابیس بکاپ گرفته شود. مستندات وردپرس صریحاً هشدار می‌دهد که بکاپ دیتابیس، قالب‌ها، افزونه‌ها، فایل‌های آپلودشده و wp-config.php را شامل نمی‌شود. برعکسش هم مشکل است: اگر فقط فایل‌ها را داشته باشید، همهٔ نوشته‌ها و سفارش‌ها از دست رفته‌اند.
بکاپی که روی همان هاست سایت باشد، در خیلی از اتفاق‌ها همراه سایت از بین می‌رود. به همین دلیل متخصصان قانون ساده‌ای به نام ۳-۲-۱ را پیشنهاد می‌کنند: سه نسخه از داده‌ها، روی دو نوع فضای ذخیره‌سازی متفاوت، که دست‌کم یکی بیرون از سرور اصلی باشد. مستندات وردپرس هم توصیه می‌کند دست‌کم سه بکاپ نگه دارید و آن‌ها را در جاها و رسانه‌های مختلف ذخیره کنید.
برای بیشتر سایت‌ها، افزونه ساده‌ترین و مطمئن‌ترین روش است، چون بکاپ را زمان‌بندی می‌کند و مستقیم به فضای ابری می‌فرستد. این‌ها محبوب‌ترین گزینه‌ها در مخزن رسمی وردپرس هستند:
| افزونه | نصب فعال | نقطهٔ قوت نسخهٔ رایگان | محدودیت رایگان |
|---|---|---|---|
| UpdraftPlus | بیش از ۴ میلیون | زمان‌بندی خودکار و ارسال به Google Drive، Dropbox، S3، FTP و ایمیل؛ بازگردانی با چند کلیک | بکاپ افزایشی و بکاپ خودکار پیش از به‌روزرسانی در نسخهٔ Premium |
| All-in-One WP Migration | بیش از ۵ میلیون | خروجی گرفتن از کل سایت در یک فایل .wpress؛ عالی برای انتقال | بازگردانی محدود به سقف آپلود هاست؛ افزونهٔ Unlimited پولی است |
| Duplicator | بیش از ۱ میلیون | بکاپ بدون محدودیت حجم، رمزنگاری AES-256 و بازگردانی یک‌کلیکی | بکاپ زمان‌بندی‌شده و ارسال به گوگل درایو در نسخهٔ Pro |
| WPvivid Backup | بیش از ۹۰۰ هزار | زمان‌بندی، ارسال به Google Drive، Dropbox، OneDrive، S3 و SFTP، انتقال سایت | قابلیت‌های پیشرفته در نسخهٔ Pro |
| BackWPup | بیش از ۴۰۰ هزار | بکاپ زمان‌بندی‌شدهٔ فایل و دیتابیس به چند مقصد | بازگردانی پیشرفته در نسخهٔ Pro |
بعد از راه‌اندازی، حتماً یک بار وارد گوگل درایو یا دراپ‌باکس شوید و ببینید فایل‌های بکاپ واقعاً آن‌جا هستند. خیلی‌ها ماه‌ها فکر می‌کنند بکاپ دارند، در حالی که اتصال قطع شده و هیچ فایلی آپلود نشده است.
بیشتر هاست‌ها ابزار بکاپ دارند. در سی‌پنل بخش Backup یا JetBackup امکان دانلود بکاپ کامل یا فقط دیتابیس را می‌دهد و در دایرکت‌ادمین هم بخش Create/Restore Backups همین کار را می‌کند. مستندات وردپرس می‌گوید بیشتر هاست‌ها از کل سرور بکاپ می‌گیرند، اما درخواست نسخه از بکاپ آن‌ها زمان می‌برد، پس باید خودتان هم بکاپ گرفتن و بازگردانی را بلد باشید. از پشتیبانی هاست بپرسید بکاپ‌ها چند وقت یک بار گرفته و چند روز نگه داشته می‌شوند؛ این یکی از معیارهای مهم انتخاب هاست مناسب است.
روش دستی برای وقتی است که به پیشخوان دسترسی ندارید یا می‌خواهید دقیقاً بدانید چه چیزی ذخیره می‌شود.
با یک برنامهٔ FTP مثل FileZilla یا File Manager کنترل پنل، کل پوشهٔ سایت (معمولاً public_html) را فشرده و دانلود کنید. اگر حجم زیاد است، دست‌کم پوشهٔ wp-content و فایل wp-config.php را بردارید.
در phpMyAdmin دیتابیس سایت را انتخاب کنید، به تب Export بروید و خروجی SQL بگیرید. اگر دسترسی SSH دارید، دستورهای زیر سریع‌ترند:
# with WP-CLI
wp db export backup-$(date +%F).sql
# or with mysqldump
mysqldump -u DB_USER -p DB_NAME > backup.sql
بکاپی که بازگردانی‌اش را امتحان نکرده‌اید، فقط یک امید است. روش بازگردانی به نحوهٔ بکاپ بستگی دارد:
اگر دامنه یا آدرس سایت عوض شده، باید آدرس‌ها را در دیتابیس هم جایگزین کنید؛ راهنمای رسمی انتقال وردپرس جزئیات را توضیح می‌دهد. برای فروشگاه‌ها دقت بیشتری لازم است: بازگردانی دیتابیس قدیمی یعنی سفارش‌هایی که بعد از آن ثبت شده‌اند از دست می‌روند. اگر فروشگاه دارید، تنظیمات ووکامرس و حمل‌ونقل را بعد از بازگردانی دوباره بررسی کنید.
بیشتر فاجعه‌ها نه به خاطر نبودن بکاپ، بلکه به خاطر بکاپ ناقص یا غیرقابل‌استفاده اتفاق می‌افتند. این اشتباه‌ها را زیاد می‌بینیم:
| اشتباه | پیامد | راه درست |
|---|---|---|
| نگه‌داشتن بکاپ فقط روی همان هاست | با هک یا خرابی سرور، بکاپ هم از دست می‌رود | همیشه یک نسخه در فضای ابری یا کامپیوتر خودتان |
| بکاپ گرفتن فقط از دیتابیس | تصاویر، قالب و افزونه‌ها برنمی‌گردند | بکاپ هم‌زمان فایل‌ها و دیتابیس |
| تست نکردن بازگردانی | فایل خراب یا ناقص درست وقت نیاز کشف می‌شود | تمرین بازگردانی روی نسخهٔ آزمایشی |
| نگه‌داشتن فقط آخرین نسخه | اگر سایت چند روز پیش آلوده شده باشد، بکاپ هم آلوده است | نگه‌داشتن چند نسخه از روزها و هفته‌های مختلف |
| فعال‌کردن دو افزونهٔ بکاپ هم‌زمان | فشار زیاد روی سرور و کندی سایت | یک افزونهٔ اصلی و در صورت نیاز بکاپ هاست |
یک نکتهٔ امنیتی هم مهم است: اگر سایت هک شده، قبل از بازگردانی بفهمید نفوذ از کجا بوده است. بازگردانی بکاپ بدون بستن راه نفوذ، مثل عوض کردن فرش خانه‌ای است که درش باز مانده؛ مهاجم دوباره برمی‌گردد. بعد از بازگردانی، رمزهای مدیر، هاست و دیتابیس را عوض کنید و همهٔ افزونه‌ها و قالب را به‌روز کنید.
اگر نگه‌داری و بکاپ‌گیری منظم سایت برایتان وقت‌گیر است، تیم رادینو در خدمات پشتیبانی فنی سایت این کار را برایتان انجام می‌دهد. سرعت سایت بعد از بازگردانی را هم با راهنمای بهینه‌سازی Core Web Vitals بررسی کنید.
به میزان تغییرات سایت بستگی دارد. وبلاگی که هفته‌ای چند مطلب دارد با بکاپ روزانهٔ دیتابیس و هفتگی فایل‌ها امن است؛ فروشگاه پرسفارش به بکاپ چند بار در روز نیاز دارد.
نه به‌تنهایی. بکاپ هاست روی زیرساخت همان شرکت است و ممکن است دسترسی به آن زمان ببرد. همیشه یک نسخهٔ مستقل در فضای ابری یا کامپیوتر خودتان داشته باشید.
UpdraftPlus به خاطر زمان‌بندی خودکار و ارسال رایگان به فضای ابری، برای بیشتر سایت‌ها انتخاب اول است. برای انتقال سایت، All-in-One WP Migration و Duplicator ساده‌ترند.
خیر. دیتابیس تصاویر، قالب، افزونه‌ها و wp-config.php را ندارد. برای بازگردانی کامل به هر دو بخش نیاز دارید.
بله؛ این همان انتقال سایت است. افزونه‌هایی مثل All-in-One WP Migration، Duplicator و UpdraftPlus این کار را انجام می‌دهند و اگر آدرس عوض شود، آدرس‌ها را هم در دیتابیس جایگزین می‌کنند.
همه منابع در تاریخ ۱۱ آبان ۱۴۰۵ بررسی شده‌اند.
اگر سایت وردپرسی شما در PageSpeed Insights نمرهٔ نارنجی یا قرمز میگیرد، تنها نیستید. خیلی از سایت‌ها با یک قالب …
هزینهٔ ارسال یکی از اولین چیزهایی است که مشتری در صفحهٔ پرداخت میبیند و اگر غیرمنطقی یا مبهم باشد، بهراحتی …
چتباتهای آماده معمولاً جوابهای کلی می‌دهند، اسم محصولات شما را نمیشناسند و برای هر پیام هزینهٔ ماهانهٔ ثابت می‌گیرند. راه …
هوش مصنوعی حالا مستقیم وارد پیشخوان وردپرس شده است: نوشتن پیشنویس مقاله، ساخت توضیحات متا، تولید متن جایگزین تصویر، ترجمهٔ …
نظرات 0
برای ارسال نظر وارد حساب کاربری شوید.
هنوز نظری ثبت نشده؛ اولین نفر باشید.